Verkiezingen: gemeenten 18 maart 2026

Stemmen betekent dat je mag kiezen. Bij de gemeenteraad verkiezingen, kies je de mensen die de baas zijn in jouw gemeente in Nederland. Dit is jouw stad of dorp. Die mensen heten politici. Zij maken de regels.

Iedereen in Nederland van 18 jaar en ouder mag stemmen. Jij dus ook. Dat heet stemrecht. Het is jouw recht om te kiezen. Het staat in de wet. Niemand mag dat van je afpakken.

Je krijgt jouw stempas op z'n laatst op 4 maart opgestuurd. Als jij je stempas kwijt bent, kun je een nieuwe aanvragen. Ook als je er geen hebt gekregen. Dat kan tot 17 maart bij de balie van je gemeente. Neem je identiteitskaart mee.

Je kunt alleen stemmen in de gemeente waar je woont.

Elke gemeente heeft raadsleden, wethouders en een burgemeester

Op 18 maart kies je de raadsleden. Dat is een groep mensen van alle politieke partijen uit jouw gemeente.

De taak van de raadsleden: De raad beslist veel zaken voor de gemeente. Moeten er meer fietspaden komen? Waar moet er meer groen komen? Waar mogen huizen gebouwd worden? En nog veel meer.

De raad controleert de burgemeester en wethouder of zij al die dingen goed doen.

De raad vertelt wat de inwoners willen.

De raadsleden kiezen de wethouders. Elke wethouder zorgt voor een speciaal onderdeel van de gemeente. Een wethouder is voor bijvoorbeeld onderwijs.

Een andere wethouder voor alle geldzaken. De ander weer voor het bouwen van een nieuwe woonwijk.

Een burgemeester denkt en beslist overal mee over. Maar de burgemeester is er ook voor de veiligheid. En is er om voor jouw gemeente op te komen.

Vind jij een veilige straat belangrijk? Moeten auto's in een dorp of stad 30 km per uur rijden? Dat is nu vaak 50 km per uur, dat is sneller en minder veilig.

Zou je een windmolen bij jou in de buurt willen hebben? Dan hebben we meer groene stroom. Of vind je windmolens maar lelijk?

Vind jij de natuur belangrijk? Of zouden ze in een weiland allemaal nieuwe huizen mogen bouwen? Veel mensen zijn op zoek naar een huis.

Door te stemmen, kies je voor mensen die hetzelfde belangrijk vinden als jij. Zo laat je jouw mening horen.

Als veel mensen stemmen, luisteren de burgemeester en wethouders beter. Zij gaan dan rekening houden met wat jij wilt. Dat noemen we medezeggenschap.

Jij bepaalt zelf of je gaat stemmen. Jij kiest of je wel of niet gaat. Ga je niet, dan praat je niet mee over jouw gemeente.

Wanneer je niet goed weet hoe je moet stemmen, kun je informatie zoeken.

Je kunt ook op hoewerktstemmen.nl/nl/ gaan kijken, daar staat ook goede informatie. Zoek die pagina op.

Je kunt ook het Kieskompas op Steffie.nl maken. Dan weet je beter waar je op kunt stemmen. Zoek die pagina op.

Welke partijen er meedoen aan de verkiezingen, is in elke gemeente anders. Soms horen ze bij landelijke partijen. Soms zijn het lokale partijen, die alleen in jouw gemeente zijn.

Kijk op de website van jouw gemeente welke partijen er meedoen. En kijk daarna op hun website of op hun social media.

Na de verkiezingen gaan vaak een paar partijen samenwerken.

Proef: In sommige gemeenten, bijvoorbeeld Den Bosch, is een kleiner stembiljet. Dan kleur je eerst een bolletje voor de partij die je kiest. Het tweede bolletje is voor de persoon van de partij die je gekozen hebt.

Je krijgt een stempas. De gemeente stuurt je een stempas, uiterlijk op 4 maart. En een lijst met alle partijen en kandidaten die meedoen met de verkiezingen.

Kies in de lijst een politieke partij die het beste bij jou past. En kies een persoon. Er doen lokale partijen mee. Die zijn speciaal voor jouw gemeenten. En er doen landelijke partijen mee.

Ga op 18 maart naar het stembureau. Neem je stempas mee.

Neem ook je paspoort, rijbewijs of identiteitskaart mee.

Geef je stempas aan de mensen van het stembureau.

Laat ook je paspoort of rijbewijs of identiteitskaart zien. De mensen van het stembureau controleren je stempas.

Je krijgt een stembiljet. Op het stembiljet staan alle politieke partijen die meedoen. En alle mensen waar je op kunt stemmen.

In het stemhokje ligt een rood potlood. Ga in een stemhokje met het stembiljet. Dat doe je alleen.

Zoek op het stembiljet de naam van de persoon op wie je wilt stemmen. Kleur het vakje voor de naam rood. Kleur 1 vakje rood, niet meer.

In gemeentes met de proef met kleine stembiljetten maak je twee bolletjes rood.

Vouw het biljet dicht en doe het in de stembus.

Je hebt gestemd! Na 21.00 uur worden alle stemmen geteld. Daarna wordt de uitslag bekend gemaakt. Je vindt de uitslag op tv, internet of in het nieuws.

Stempas kwijt? Je kunt een nieuwe stempas aanvragen bij de balie van jouw gemeente. Dat kan tot 17 maart.